Morero wa Ntshetsopele o Kopaneng ke eng? (IDP)?

Morero wa Ntshetsopele o Kopaneng (IDP) ke morero o motle haholo wa sebaka se fanang ka moralo wa tshebetso o akaretsang wa ntshetsopele. Sepheo sa oona ke ho hlophisa mosebetsi wa mmuso wa lehae le wa makala a mang a mmuso morerong o hlakileng ho ntlafatsa boleng ba bophelo ba batho kaofela ba phelang sebakeng. O lokela ho sheba maemo le mathata a seng a le teng le disebediswa tse fumanehang tsa ntshetsopele. Morero o lokela ho sheba ntshetsopele ya moruo le setjhaba karolong kaofela. O lokela ho etsa moralo wa tshebetso wa ka moo lefatshe le lokelang ho sebediswa ka teng, ke tlhophiso efe ya disebediswa tsa tshebetso le ditshebeletso tse hlokehang le hore tikoloho e lokela ho sireletswa jwang. Shebang vidiyo e latelang e tswang Afesis-corplan

Bomasepala ba lehae Aforika Borwa ba sebedisa diIDP e le mokgwa wa ho etsa morero wa ntshetsopele ya jwale le ya nako e tlang dibakeng tsa bona tse fapaneng. Ke mokgwa wa ho etsa morero o kenyeletsang diofisiri tsa masepala le baahi ba bomasepala bao ho fumana tharollo e loketseng ka ho fetisisa ho fihlella ntshetsopele ya nako e telele e phosethifi, o amohelang baahi e le batho ba tsebang ka ho fetisisa seo ba se hlokang.

IDP e nka dilemo tse 5 tse hoketsweng nakong ya khiro ya makhanselara a lehae, empa e hlahlobisiswa selemo se seng le se seng ho dumella hore ho etswe diphetoho tse hlokehang. Ka mora dikgetho dife kapa dife tsa lehae, lekgotla le letjha le lokela ho etsa qeto ka bokamoso ba IDP, le ka kgetha ho sebedisa IDP e seng e le teng kapa la etsa e ntjha e shebang merero e seng e le teng.

DiIDP di tsamaiswa ke komiti ya phethahatso ya masepala, empa sena se ka boela sa fuwa motsamaisi wa masepala ebang ho hlokeha. Komiti ya phethahatso kapa bomeyara ba phethahatso ba masepala ba lokela ho tsamaisa IDP. Ba ka nna ba neha motsamaisi wa masepala boikarabelo bona.

Bomasepaleng ba bangata, mohlophisi wa IDP o hirwa ho ba mookamedi wa tshebetso. Mohlophisi wa IDP o sebetsa ka tlasa motsamaisi wa masepala le komiti ya phethahatso le meyara wa phethahatso.
IDP e lokela ho ralwa ho kopanwe le diforamo le bathahaselli. Tokomane ya ho qetela ya IDP e lokela ho amohelwa ke lekgotla.

Bomasepala ba jara boikarabelo ba ho hlophisa IDP mme ba tlameha ho kenya bathahaselli ba bang ba sebakeng ba ka amehang le/kapa ho una molemo ntshetsopeleng ya sebaka, ba kenyeletsang mafapha a mmuso a etsang porojeke efe kapa efe masepaleng, kgwebong, dikerekeng, dikolong, ditleleniking le moahong ofe kapa ofe masepaleng.

Etsang ho hong ka diIDP

Batlang ho ba le seabo tshebetsong ya IDP. E etseng tokomane e bontshang ditlhoko tsa setjhaba sa lona.

Na le bone IDP ya masepala wa lona? Khopi e lokela ho fumantshwa ditho tsa setjhaba. Fumanang khopi hona jwale!

  • Behang mmuso leihlo:
    • Merero e leng ho IDP ke efe le hore e kentswe tshebetsong na?
    • Etsang tekolo ya ditiehiso tsa mmuso – etsang kopo ya ho fumana tlhahisoleseding (sheba ka tlase).
    • Batlang dintlha! Ho etsa mohlala, haeba masepala wa lona o entse tumellano le khamphani ho etsa ditsela kapa ho aha matlwana a ho ithusa, batlisisang:
      • Ke mang ya jarang boikarabelo ba porojeke?
      • Batlang khopi ya tumellano kapa tumellano ya phano ya ditshebeletso
      • Ho sebedisitswe bokae porojekeng?
      • Ke mang ya amohetseng tjhelete e sebedisitsweng?
      • Ho qetilwe mosebetsi ofe?
      • Batho ba se nang tshebeletso e itseng setjhabeng sa heno ba bakae?
      • Ba na le nako e kae ba emetse tshebeletso ena?
      • Mmuso o entse eng ho ba etsetsa dikgetho tse ding?
    • Ebang le tshehetso ya tokelo ya phano ya ditshebeletso mme le etse moralo wa ketsahalo ho o sebedisa ka ditsela tse latelang:
    • Kopang makhanselara le meyara wa lona ho tshehetsa moralo
    • Etsang hore komiti ya IDP e amohela moralo
    • Isang moralo wa lona wa ketsahalo lekgotleng la masepala hore le dumellwe
    • Kgethang batho ho bao ba utlwisisang le ho tshehetsa moralo mme le ba thuse ho kgethwa komiting ya wate kapa lekgotleng la masepala.

Dipotso tseo le ka di botsang makhanselara ka IDP lebitsong la setjhaba:

(Mohlodi: SALGA, Councillor Induction Programme: Handbook for Municipal Councillors, 2004, leq. la 44

  • Na IDP ya masepala wa heso e sheba ditaba tsa bohlokwa kaofela setjhabeng sena, kapa e siya ho hong? Na e thusa ho hlokomela le ho ntlafatsa tikoloho?
  • Na moralo ona o tlo kenngwa tshebetsong hanyane-hanyane moo maikarabelo a batho kaofela ba o kenyang tshebetsong a boletsweng ka ho hlaka?
  • Na ho kenngwa tshebetsong ho tsamaya ho ya ka moralo, kapa ho na le dithibelo tse kgolo tse hlahileng. Ho ka etswa eng ho rarolla tsena?